نحوه محاسبه سود و زیان در شرکت های بازرگانی

یکی از عنوان های مهم و مباحث مهمی که در حسابداری و حسابرسی مورد بررسی قرار می گیرد سود و زیان شرکت ها است که مدیران و حسابداران یک شرکت باید میزان سود و ضرر شرکت را بدانند که به واسطه میزان سودی که بدست آورده است و میزان ضرری که متحمل شده است فعالیت های بعدی شرکت را بسنجند.

این نکته را نباید فراموش کنید که میزان به دست آوردن  کسب سود در یک شرکت بسیار مهم است و از طرفی میزان ضرر هم بسیارمهم است چرا که هر چه میزان سود یک شرکت بیشتر باشد برنامه ریزی برای فعالیت های بعدی شرکت را بیشتر می کند و اگر میزان ضرر یک شرکت زیاد باشد باید مشکل را متوجه شد که آیا اعداد و ارقام در دفتر روزنامه با یکیدیگر مغایرت داشته و یا ضرر هایی شرکت متحمل شده.با مشخص شدن میزان سود و زیان در یک شرکت میتوان کارهای بسیاری کرد.در این پست قصد داریم تا به صورت تخصصی نحوه محاسبه سود و زیان را مورد بررسی قرار دهیم

پس اگر به دنبال  فرمول محاسبه سود و زیان در حسابداری هستید بهتر است که این مطلب را تا آخر مطالعه کنید چرا که،  قصد داریم مباحث زیر را مورد بررسی قرار دهیم:

• صورت سود و زیان شرکت بازرگانی
• فرمول محاسبه سود و زیان در حسابداری
• فرمول سود و زیان
• فرمول محاسبه سود خالص

در هر شرکت، صورت درآمد و هزینه که با نام دیگر‌ صورت سود و زیان (Income Statement) نیز شناخته شده است؛ درواقع به بررسی میزان درآمدها، هزینه‌ها، و همچنین سود یا زیان انتهای دوره را که حاصل فعالیت‌ های عملیاتی و غیرعملیاتی هستند می پردازد.دانستن این نکته ضروری است که صورت سود و زیان بر اساس حسابداری تعهدی تهیه می‌شود. این یعنی اینکه درآمدها زمانی شناسایی می‌شوند که تحقق‌ یافته باشند

به بیان دیگر زمانی که وجه نقد دریافت گردید، بصورت هم زمان درآمد هم شناسایی می‌ شود. هزینه‌ ها هم در این روش زمانی شناسایی می‌شوند که پرداخت شده باشند خواه برای هزینه ‌های گذشته باشد و یا هزینه ‌های آتی شرکت.همچنین در صورت سود و زیان، سود سهام پرداخت شده به سهامداران عادی به ‌عنوان بخشی از هزینه و درآمد حاصل از صدور سهام و به‌ عنوان یک درآمد شناسایی نمی‌شوند، بلکه مبادلات بین موسسه و مالکانش به‌ صورت جداگانه در گزارش حقوق صاحبان سهام نمایش داده می‌شود.

با توجه به مطالبی که تا به اینجا بیان شد، صورت سود و زیان، به‌خوبی بیانگر میزان سود یک شرکت در پایان سال مالی است و تمام شرکت ‌ها بدون استثنا وظیفه دارند در پایان سال مالی، صورت و زیان خود را منتشر و از این طریق، میزان سودآوری خود را به سهامداران اطلاع دهند. در صورت سود و زیان، مواردی مانند میزان فروش شرکت ‌ها، میزان هزینه‌ های آن‌ ها و سایر اطلاعاتی که از اهمیت بالایی در رابطه با عملکرد شرکت برخوردارند قابل ‌مشاهده است.

نحوه محاسبه سود و زیان در یک شرکت بازرگانی برای تسریع سوداوری شرکت بسیار مهم است. افراد می­ توانند با بررسی سود و زیان تصویری شفاف از وضعیت مالی خود، به دست اورند. تا بتوانند هزینه های غیرضروری را کاهش داده و درامد خود را افزایش دهند.

نحوه محاسبه سود و ضرر در شرکت های بازرگانی و مدیریت کردن آن

وقتی می­خواهید بدانید تجارت شما چگونه انجام می ­پذیرد وسوسه انگیز است که فقط به درامدهای ناخالص خود نگاه کنید. یعنی کل مبلغی که از فروش کالا یا خدمات می ­گیرید.اما نمودار سود و زیان یک روش بسیار واضح تر و بهتر برای دیدن چگونگی تجارت افراد در نحوه محاسبه سود و زیان درشرکت های بازرگانی می ­باشد که فراتر از مبنای فروش است. ازان جایی که سود و زیان افراد تنها اندازه­ گیری را انجام نمی ­دهد، بلکه هزینه های خود راهم ممکن است از دست ­دهید.

لذا هنگامی که می­توانید شکاف در پس انداز و هزینه های خود شناسایی کنید، و مشکلات مالی را برطرف کنید مانند هزینه کردن بیشتراز درامد، درنتیجه لازم است ضرر و زیان عمده ان را در اینترنت و تلفن بپردازید.قدم بعدی در نحوه محاسبه سود و زیان در شرکت های بازرگانی چگونگی ترسیم ان سود و زیان است که شامل صورت های سود و زیان است. در واقع صورت سود وزیان یک سند مالی مشترک است که درامد افراد را در یک بازه زمانی مشخص نشان می­دهد.

معمولا به صورت ماهانه، سه ماهه یا سالانه نشان می دهد. از همه مهم تر بیانیه جزئیات مستقیم هزینه های ایجاد کالاها و هزینه های غیرمستقیم فعالیت یک تجارت را هم نشان می دهد.و این صورت برای افرادی که سود و زیان را در یک شرکت مدیریت می کنند بسیار ارزشمند است. ان شخص اگر حسابدار یا صاحب مشاغل کوچک باشد با این حال می ­تواند به گروه های دیگر نیز به صورت درامدی نگاه کند.

شرکت های بزرگ دولتی ملزم به رها کردن ان ها هستند، و سایر موسسات و بانک ها اغلب قبل از عقد وام به ان ها نیاز دارند.

انواع سود

درست است که نحوه محاسبه صورت سود و زیان در شرکت های بازرگانی را توضیح دادیم اما با این حال این نکته را فراموش نکنید که سود ها انواع مختلفی دارند و در حین محاسبه سود خالص و صورت سود و زیان شرکت های بازرگانی باید آن ها را لحاظ کنید.

• سود ناخالص
• سود خالص
• سود عملیاتی

که  در ادامه همه این انواع سود را به صورت تخصصی و کامل توضیح خواهیم داد.

سود ناخالص

سود ناخالص از کسر میزان فروش کالا از هزینه تمام‌شده کالا به دست می‌آید و معادله آن به صورت زیر می باشد :

⌈سود ناخالص = هزینه تمام‌شده کالا – میزان فروش کالا⌉

سود خالص

سود خالص از کسر مالیات از درآمدهای غیرعملیاتی (مواردی نظیر سود بانکی) بعلاوه هزینه‌های غیرعملیاتی کسر از سود عملیاتی به دست می‌آید.

⌈سود خالص = مالیات – درآمدهای غیرعملیاتی + هزینه‌های غیرعملیاتی – سود عملیاتی⌉

سود عملیاتی

سود عملیاتی یا به عبارت دیگر همان سود قبل از کسر مالیات از کسر سود ناخالص از هزینه‌ های عملیاتی و هزینه‌های استهلاک ساختمان و اثاثیه به دست می‌آید. بصورت خلاصه میتوان به شکل زیر بیان کرد :

⌈سود عملیات= هزینه استهلاک – هزینه‌های عملیاتی – سود ناخالص⌉

مهم‌ترین بخش صورت سود و زیان قسمت پایانی آن یعنی سود یا زیان ویژه است که نتیجه فعالیت یک شرکت را نشان می‌دهد و با مطالعه آن می‌توان فهمید که نتایج فعالیت کسب و کار سودآور بوده یا زیان ده. در نتیجه از این طریق می توان تصمیمات مهمی در رابطه با تغییر و یا حفظ عملکرد شرکت گرفت.

نحوه خواندن و محاسبه سود و زیان در شرکت های بازرگانی

به منظور محاسبه صورت سود و زیان شرکت های بازرگانی باید تعریف عناوین و مطالبی را بدانید تا بتوانید به وسیله آن ها به درستی سود خالص را پیدا کنید و صورت سود و زیان شرکت را محاسبه کنید.

تعاریفی مانند:

• درآمد
• هزینه های مستقیم
• حاشیه ناخالص سود
• هزینه های عملیاتی
• درامد عملیاتی
• سود خالص

درآمد :

درآمد درواقع همان پولی است که افراد از فروش خدمات یا کالاهای خود به دست می­اورند. درامد کل افراد نیز نقطه­ی برابری شما در نحوه محاسبه سود و زیان در شرکت های بازرگانی می ­باشد.اگر دقیقا به همان اندازه درامد کسب کنید تجارت شما سود اور نخواهد بود. اگر می­خواهید تجارت سوداور باشد باید درامد شما ازهزینه های شما بیشتر شود.

هزینه های مستقیم :

هزینه های مستقیم به هزینه های گفته می­ شود که افراد هنگام تهیه محصول یا ارائه خدمات خود متحمل می­ شوند.به عبارت دیگر، هر هزینه ای که به محصولات یا خدمات شرکت مربوط می شود یک هزینه مستقیم است. هزینه های مستقیم گاهی اوقات هزینه کالای فروخته شده می ­تواند باشد که بررسی می­شود.

حاشیه ناخالص سود:

سود ناخالص رامی ­توان با کم کردن هزینه های مستقیم از درامد محاسبه کرد. داشتن حاشیه سود ناخالص یکی از بهترین شاخص های سلامت مالی قوی است.

هزینه های عملیاتی:

هزینه های عملیاتی هزینه های دیگری می­باشد که برای ادامه کار خود در نظر می­گیرید. این هزینه ها به طور معمول شامل: اجاره، هزینه های اداری، بازاریابی، حقوق، اب و برق و غیره می­باشد.

درامد عملیاتی:

درامد عملیاتی به سود قبل از بهره، مالیات، استهلاک و مجوز اشاره دارد. افراد می­توانند درامد خود را با کسر هزینه های عملیاتی از سود ناخالص خود محاسبه کنند.

سود خالص :

سود خالص که به عنوان خط پایین شناخته می­ شود سود پس از کسر هزینه ها، از کل درامد است.

چگونگی بیان و محاسبه سود و زیان درشرکت های بازرگانی

چندین ابزار مالی و الگوهای سود و زیان می توانند به صاحبان مشاغل کوچک کمک کنند تا صورت درامد خود را تهیه کرده و نحوه محاسبه سود و زیان را در شرکت های بازرگانی بیان کنند. گزارش های سود وزیان باید در یک بسته اصلی و توسط نرم افزارهای حسابداری انلاین درج می ­شود. اگر افراد اماده تعهد به نرم افزار حسابداری نیستند، می­ توانند یک بیانیه با ایجاد جدول در سود و زیان تهیه کنند.

با این وجود اگرچه که می ­توانید صورت سود و زیان را به تنهایی تهیه کنید این ایده می­تواند نگاهی به اظهارات جانبی افراد باشد که تایید می­ شود همه چیز را به درستی محاسبه کرده اند.مرحله بعدی برای محاسبه سود وزیان در شرکت های بازرگانی، ایجاد صورت سود است که گام اساسی برای مدیریت ان می ­باشد. با این کار سود وزیان خود را به وضوح مشخص می­ کنید که این امر باید شروع مشخصی را برای تعیین کردن کاهش هزینه ها به افراد نشان دهد.

تنها بخش از مدیریت، ایجاد یک بیانیه خوب سود و زیان در شرکت می ­باشد. هنگامی که صورت درامد خود را تهیه کردید، این مراحل را انجام دهید تا ببینید که شرکت شما در مقابل سوداوری چقدر سوداور بوده است. انتخاب نرم افزار مناسب مالی می­تواند فرایند مدیریت را ساده تر کند. اما با وجود بسیاری از ابزارهای مالی در خارج، کدام یک باید انتخاب گردد که تا با بررسی ان بتوانید بهترین نرم افزار را انتخاب کنید.

اثرات و کارکرد نحوه محاسبه سود و زیان در شرکت های بازرگانی

هدف اصلی اکثر مشاغل کسب سود است. کسب سود در یک محیط تجاری اغلب نشان می­دهد که یک سازمان کالاها و خدمات موردنظر مصرف­ کنندگان را با قیمت مناسب ارائه می­دهد.ایجاد مشتری مداری قوی یک مزیت رقابتی جدی در برابر سایر شرکت های موجود در بازار ممکن است. که نیاز به زمان و تلاش زیادی از طرف مدیریت دارد. زیرا شرکت ها به دنبال تولید کالاها یا خدمات مطلوب و سوداوری هستند تا نحوه محاسبه سود زیان را در شرکت های بازرگانی را بررسی کنند.

سازمان های تجاری که نمی­توانند این کارکردها را داشته باشند ممکن است با احتمال از دست دادن پول از فعالیت های خود و یا پیامدهای ضرر مالی رو به رو شوند.از طرفی تاثیر مثبت شرکت های تولید کننده سود، توانایی شرکت ها در گسترش و رشد فعالیت ها می­باشد که سود کسب و کار در این شرکت ها این امکان را می­دهند تا معیشت مالکان، مدیران و کارمندان خود را بهبود بخشند.

ضرر ناشی عملیات تجاری اثر متضاد بر سود دارد. شرکت هایی که با کاهش سهم بازاراز تقاضای مصرف کننده یا رکود در چرخه تجارت رو به رو هستند، ممکن است مجبور شوند محصول تولیدی را کاهش دهند. ضررو زیان کسب و کار به صورت مداوم ممکن است شرکت ها را به ورشکستگی مجبور کند.

تاثیرات مثبت نحوه محاسبه سود و زیان در شرکت های بازرگانی

سود برای رشد اجازه می دهد:

تاثیر مثبت شرکت های تولید کننده سود عملیاتی، توانایی شرکت ها در گسترش و رشد فعالیت هایشان می باشد. شرکت ها معمولا مبلغی مشخص، از سود حاصل از عملیات فعلی را به فرصت های جدید تجاری یا گسترش عملیات جاری برای افزایش بازده تجاری می پردازند.این فرصت ها معمولا در نظر گرفته می ­شود تا شرکت­ها بتوانند سهم بازار خود را در محیط کسب و کار افزایش دهند. و سود بیشتری از عملیات توسعه یافته کسب کنند. شرکت ها هم­چنین برای استفاده از فرصت های سود بالقوه در اقتصادهای توسعه یافته یا نوظهور، وارد بازارهای اقتصادی خارجی می شوند.

سود باعث افزایش معیشت کارمندان می شود:

سود کسب و کار غالبا به شرکت ها این امکان را می­دهد تا معیشت مالکان، مدیران و کارمندان  خود را بهبود بخشند. این ممکن است شامل افزایش سطح غرامت و ارائه پاداش عملکرد یا زمان اضافی تعطیلات باشد.این پاداش ها ممکن است حسن نیت مثبت را برای کارمندان ایجاد کند که در نحوه محاسبه سود وزیان در شرکت های بازرگانی بی شک بی تاثیر نخواهد بود.

ضرر عملیات را کاهش می­ دهد:

ضرر ناشی ار عملیات تجاری اثر متضاد سود را دارد. شرکت هایی که با کاهش سهم بازار از تقاضای کتر مصرف کننده یا رکود در چرخه تجارت رو به رو هستند،  ممکن است مجبور شوند محصول تولیدی را کاهش دهند. این کاهش ممکن است شامل:

اخراج کارمندان، فروش تجهیزات یا دارایی ها و بستن تسهیلات تجاری کم کار باشد. که شرکت ها ممکن است بسته به قوام ضررو زیان تجاری و اینکه ایا روش های کاهش اولیه ان ها تاثیر ضررهای عملیاتی را کاهش داده است نیاز به اقدامات اضافی دارد.

ضرر منجر به ورشکستگی می شود:

ضررو زیان کسب و کار مداوم ممکن است شرکت را به ورشکستگی مجبور کند. در حالی که بسیاری از مشاغل سعی می کنند با فروش با تامین منابع مالی اضافی برای ادامه عملیات از ورشکستگی جلوگیری کنند.یا حتی می­توانند نحوه محاسبه سود وزیان را در شرکت های بازرگانی بررسی کنند. ورشکستگی ممکن است گزینه نهایی باشد. عدم کارایی مشاغل کوچک، بسته به نحوه سازمان دهی شرکت ها ممکن است صاحبان مشاغل را ملزم به اعلام ورشکستگی شخصی کند.

ساختار صورت و نحوه محاسبه سود و زیان در شرکت های بازرگانی

صورت سود وزیان یک شرکت در یک بازه زمانی مشخص، و به طور معمول یک ماهه، سه ماهه یا سالی ترسیم می­ شود. که به شرح زیر است:

• در امد یا فروش
• هزینه کالای فروخته شده
• هزینه های فروش عمومی و اداری
• بازاریابی و تبلیغات
• فناوری
• هزینه بهره
• مالیات
• درامد خالص

که در نحوه محاسبه سود وزیان در شرکت های بازرگانی بررسی می­ شود.

ممکن است با نگاه کردن به صورت سود و زیان اشکارا به نظر نرسد، اما رقم نهایی در پایین یعنی کل سود وزیان ممکن است با مقدار واقعی وجه نقدی که ایجاد شده یا از دست داده بسیار متفاوت باشد. که عوامل اصلی ایجاد اختلاف بین سود و تولید وجه نقد عبارتند از:

• اصل شناسایی درامد: که درامد قبل از دریافت پول نقد به رسمیت شناخته می شود.که این امر باعث ایجاد حساب های دریافتی در ترازنامه می­ شود.
• اصل تطبیق: هزینه ها دراین دوره باید با درامد ها مطابقت داشته باشد.
• اصل تعهدی: درامد و مخارج باید در دوره­ هایی که اتفاق می­ افتد ثبت شود، نه هنگام دریافت پول نقد که می­تواند درامد و هزینه ها را از نظر مادی از جریان وجه نقد متفاوت کند.

نتیجه گیری:

برای نحوه محاسبه سود وزیان در شرکت های بازرگانی افراد می­توانند از صورت سود برای محاسبه چندین معیار از جمله: حاشیه سود ناخالص، حاشیه سود عملیاتی، سود خالص و نسبت عملیاتی ان استفاده کنندکه به همراه ترازنامه و جریان پول بوده و بیانیه درامد، نگاه عمیقی را به عملکرد مالی یک شرکت ارائه می­دهد.

درک صورت سود وزیان در نحوه محاسبه سود وزیان در شرکت های بازرگانی یکی از سه صورت مالی می­ باشد که به همراه ترازنامه و صورت جریان پول طی دوره سه ماهه و سالانه صادر می­ شود. این اغلب محبوب­ترین و رایج­ترین صورت مالی در یک برنامه تجاری بوده زیرا به سرعت نشان می­دهد که سود یا زیان توسط یک کسب و کار به چه میزانی ایجاد شده است که به راحتی قابل بررسی می­باشد.